Fundusz Dróg Samorządowych ma działać do końca 2038 roku

Zmiany zaczynają się od rebrandingu. Obecny Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg ma wrócić do swojej dawnej nazwy: Fundusz Dróg Samorządowych, jako tej, która lepiej i w sposób bardziej czytelny oddaje cel i zakres funkcjonowania tego instrumentu.

Do przedsięwzięć, które będą mogły być finansowane w ramach funduszu, dodane zostaną zadania realizowane na drogach krajowych w miastach na prawach powiatu (z wyjątkiem miast będących siedzibami marszałków lub wojewodów), które stanowią część zadań ujętych w programach rządowych dotyczących dróg krajowych. Chodzi o tak zwane zadania komplementarne, czyli takie, które są realizowane wspólnie przez GDDKiA oraz miasto na prawach powiatu. Chodzi na przykład o obwodnice częściowo przebiegające przez tereny miejskie i zamiejskie, gdzie każdy z zarządców odpowiada finansowo za swoją część zadania. Miasta na prawach powiatu niejednokrotnie zwracały uwagę, że partycypacja w kosztach tych zadań przekracza ich możliwości finansowe. Zadanie komplementarne będzie mogło być dofinansowane do 90 proc. kosztów.

Dodatkowo zakres zadań obronnych został rozszerzony o budowę, przebudowę lub remont dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych zarządzanych przez prezydenta miasta na prawach powiatu będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa. Jednocześnie w latach 2031–2035 zwiększona ma być wpłata z budżetu państwa w części budżetowej, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej – z obecnych 500 mln zł do 1 mld zł.

W myśl projektowanych przepisów minister transportu ma ustalać jednolite na dany rok poziomy dofinansowania zadań powiatowych i gminnych. W ten sposób ma się zwiększyć przejrzystość wydatkowania środków.

Zadania mostowe mają być finansowane w ramach dostępności środków do 80 proc. kosztów realizacji zadania.

Zaproponowano także zmianę w wysokości finansowania zadań obronnych. Zamiast obecnego finansowania 100 proc. kosztów może to być dofinansowanie do 100 proc. Elastyczność w tym zakresie ma pozwolić na sfinansowanie większej liczby zadań.

Wraz z ogłoszeniem o naborze wniosków na dofinansowanie zadań powiatowych i gminnych mają być publikowane kryteria oceny wniosków. Z kolei w komisji oceniającej wnioski ma zasiadać dodatkowo przedstawiciel marszałka województwa. Listę zadań do dofinansowania ma zatwierdzać minister transportu, a nie premier. On też będzie dokonywał podziału rezerwy, która ma być zwiększona z 5 do 10 proc. Wyższa pula środków w rezerwie pozwoli reagować na zdarzenia, które wystąpią po zakończeniu naboru, a także na takie sytuacje jak np. wzrost kosztów realizacji zadania. Minister w ramach swoich kompetencji będzie mógł jedynie dokonywać przesunięcia zadań pomiędzy listami podstawową i rezerwową, ewentualnie wprowadzić na listę rezerwową zadanie ocenione przez komisję, ale niewciągnięte na listę dotacji. Jednocześnie zlikwidowana ma być rezerwa premiera na zadania obwodnicowe, miejskie i wojewódzkie.

Projektodawca proponuje także rezygnację z obowiązkowego informowania przez zarządców drogi o realizacji zadań z Funduszu za pośrednictwem tablic usytuowanych przy drogach. Duża liczba tablic zaburza czytelność znaków drogowych i zagraża bezpieczeństwu, a pieniądze, zamiast na tablice, lepiej przeznaczyć na zadania drogowe – stwierdzono. Poinformować wystarczy za pośrednictwem własnej strony internetowej. Z prowadzenia działań informacyjnych zwolnieni będą także ci zarządcy, którzy realizują duże zadania drogowe, tj. powyżej 1 mln zł, a także spółki publiczne radiofonii i telewizji, które były zobowiązane do informowania o działalności Funduszu na poziomie ogólnokrajowym i regionalnym. – Powodem uchylenia tego obowiązku jest jego nadmiarowość – stwierdził racjonalnie projektodawca.

Wydłużone ma zostać także funkcjonowanie funduszu – do końca 2038 r. Przy tym termin wypłaty środków na dofinansowanie określony został do 30 czerwca 2038 r. (obecnie to 31 grudnia 2030 r.). Beneficjenci będą mieli czas na rozliczenie do końca 2038 r. Same wpłaty na rzecz funduszu będą realizowane do końca 2035 roku, do tego czasu będą także zawierane umowy o dofinansowanie.

Ustawa o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg straci moc z dniem 1 stycznia 2039 roku.